Wat zijn erfelijke aandoeningen?
Bij een erfelijke aandoening gaat het om een afwijking, ziekte of stoornis die via de genen wordt doorgegeven van één of beide ouders aan hun nakomelingen. Een aangeboren aandoening is een afwijking die al bij de geboorte aanwezig is, maar zich soms pas op latere leeftijd openbaart. Een aangeboren aandoening kán genetisch zijn doorgegeven (en dus erfelijk zijn), maar dat hoeft niet.
Erfelijke aandoeningen komen vooral veel voor bij rashonden en raskatten. Doordat er binnen een ras gefokt wordt op bepaalde uiterlijke kenmerken (zoals een korte snuit of een specifieke vachtkleur), wordt de genetische diversiteit kleiner. Daardoor neemt de kans toe dat erfelijke aandoeningen worden doorgegeven. Ook kruisingen kunnen erfelijke aandoeningen krijgen, maar de kans is bij raszuivere dieren over het algemeen groter.
Veelvoorkomende erfelijke aandoeningen
Sommige erfelijke aandoeningen komen vaker voor bij specifieke rassen. Een paar voorbeelden:
Bij honden
- Heupdysplasie (HD) en elleboogdysplasie (ED) – misvorming van het heup- of ellebooggewricht. Komt vaak voor bij grote rassen als de Duitse Herder, Berner Sennenhond, Labrador en Golden Retriever.
- Brachycefaal Obstructief Syndroom (BOS) – ademhalingsproblemen door een platte of korte snuit, bij rassen als Mopshond, Engelse en Franse Bulldog, Bordeaux Dog en Pekinees.
- Patella luxatie – een ontwrichte of losse knieschijf, met name bij kleine rassen.
- Progressieve retina-atrofie (PRA) – een erfelijke oogaandoening die uiteindelijk leidt tot blindheid.
- Syringomyelie / Chiari-malformatie – een te kleine schedel waardoor druk op de hersenen ontstaat. Bekend bij de Cavalier King Charles Spaniël en Pomeriaan.
Bij katten
- Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) – een hartaandoening die vaker voorkomt bij Maine Coon, Ragdoll en Britse Korthaar.
- Polycystic Kidney Disease (PKD) – cystevorming in de nieren, met name bij Perzen en Britse Korthaar.
- Heupdysplasie – komt onder andere voor bij Maine Coons.
- Brachycefaal Obstructief Syndroom (BOS) – ook bij kortsnuitige kattenrassen als de Pers en Britse Korthaar.
Wat vergoedt de dierenverzekering bij erfelijke aandoeningen?
De meeste Nederlandse dierenverzekeraars sluiten erfelijke en aangeboren aandoeningen uit van dekking, ook als de klachten zich pas openbaren tijdens de looptijd van de verzekering. Per verzekeraar verschilt het hoe ruim of strikt deze uitsluiting is geformuleerd.
Drie aanbieders van dierenverzekeringen staan hier iets soepeler in dan de concurrentie:
- In de polisvoorwaarden van Univé staat vermeld dat de medisch noodzakelijke kosten van een ziekte of (erfelijke) aandoening wél vergoed. Wel geldt dat aandoeningen die al aanwezig waren vóór het afsluiten van de verzekering, of die ontstonden tijdens de wachttijd van 30 dagen, niet vergoed worden. Univé verzekert overigens sinds 2024 géén kortsnuitige rassen, en sinds eind 2025 ook geen naaktkatten of katten met vouworen meer.
- Figo heeft enkele uitsluitingen specifiek geformuleerd: erfelijke en/of aangeboren ziektes en aandoeningen worden niet vergoed wanneer deze gerelateerd zijn aan het fokken op gewenste uiterlijke kenmerken. Voorbeelden die expliciet in de voorwaarden staan zijn BOS en Syringomyelie of Chiari-malformatie.
- Erfelijke aandoeningen worden door OHRA niet generiek uitgesloten, maar aandoeningen, letsel of medische klachten die het huisdier al vóór de verzekering had (inclusief eventuele complicaties) worden niet vergoed. Preventieve diagnostiek, zoals een DNA-test, is wel uitgesloten.
Deze dierenverzekeraars gaan strenger om met erfelijke aandoeningen:
- Bij PetSecur zijn aangeboren en erfelijke aandoeningen volledig uitgesloten, ook als je op het moment van afsluiten geen kennis had van de aandoening of als deze zich pas openbaart nadat het dier in jouw bezit is. Daarnaast worden onderzoeken en behandelingen voor heup- en elleboogdysplasie (HD/ED), patella luxatie en aandoeningen die het gevolg zijn van het fokken op uiterlijke kenmerken (zoals BOS) niet vergoed.
- Ook Inshared heeft alle erfelijke aandoeningen en aangeboren gebreken uitgesloten in de voorwaarden, ook als deze pas op latere leeftijd worden vastgesteld.
- Bij a.s.r. zijn aangeboren aandoeningen niet verzekerd, ook als deze op het moment van afsluiten nog niet bekend waren. Voor sommige rassen geldt bovendien dat specifieke aandoeningen niet worden vergoed; zo zijn luchtwegaandoeningen bij Mopshonden uitgesloten, evenals huidaandoeningen bij Sharpei's.
- Dierenverzekering.nl sluit alle bestaande, erfelijke en aangeboren aandoeningen uit van dekking. Dit geldt ook als de aandoening zich pas openbaart nadat je het dier in bezit hebt gekregen. Wordt een aandoening als gedeeltelijk aangeboren gekwalificeerd, dan worden voor dat gedeelte geen kosten vergoed. Ook HD/ED en patella luxatie zijn specifiek uitgesloten.
Wat kun je hier zelf aan doen?
Volledig voorkomen dat je hond of kat een erfelijke aandoening ontwikkelt kun je niet, maar je kunt het risico wel verkleinen:
- Kies bij aanschaf van een rashond of raskat voor een erkende fokker die werkt volgens de richtlijnen van de rasvereniging. Goede fokkers laten ouderdieren testen op bekende erfelijke aandoeningen.
- Vraag naar gezondheidsverklaringen en eventuele DNA-tests van de ouderdieren.
- Kies bij voorkeur voor rassen waarbij minder erfelijke gezondheidsproblemen voorkomen, of voor een kruising.
- Sluit een dierenverzekering bij voorkeur af als je huisdier nog jong en gezond is. Klachten die later ontstaan (mits niet erfelijk of aangeboren) worden dan in veel gevallen wél vergoed.
Heb je een ras met een verhoogd risico op erfelijke aandoeningen, en wil je hiervoor zo goed mogelijk verzekerd zijn? Lees dan altijd de polisvoorwaarden goed door, of neem contact op met de klantenservice van de verzekeraar. Bij twijfel kan ook een dierenarts adviseren over de risico's en mogelijkheden.
